Archive for xuño, 2008

FORNIÑOS

« 17 xuño 2008 | 7:19 | Sempre no recordo | 7 Comments »

antonio_panadeiro.jpgRemexendo no ordenador atopei esa foto, tomada xa vai para dous anos, os que levo sin bañarme nas pedras da Arnela, hai que joderse, na terraza da Torriña, o bar de Andrés, na Ribeira de Corme. Na parte dereita dela aparece o fillo do panadeiro da Trabe, Antonio coma o pai, chamado Toñito do Panadeiro de pequeno (e xa de por vida), e Forniños de alcume, dijo eu que nunca mellor posto.

Antes que ningunha outra cousa é preciso dicir que Forniños é unha boa persoa. Nese aspecto, o mellor que se pode dicir del é que non desmerece nadiña do seu pai, o finado Antonio, un deses homes nos que sejuramente estaría pensando Pondal, o bardo da Ponte, cando dixo aquilo de “bos e xenerosos”. Do pai heredou Forniños outras moitas cousas, ademais da bondade e do oficio, como a súa afición pola caza (que foi a menos) ou á lectura (que foi a máis), sobre todo da literatura galega. E tamén unha virtude engadida, que sejuramente el non apreciará no que vale: unha certa xordeira que lle permite non escoitar, cando o estima oportuno...

Forniños é aljo maior ca min, uns catro anos, pero a pesares desa diferenza de idade, que cando un é neno resulta considerable, fixemos naqueles tempos inesquencibles unha boa amizade.

A min justábame moito ir pola panadería para estar onda el facéndolle compañía mentres amasaba naquelas bacías enormes, veña voltas á masa, unha hora e outra, unha bacía e outra… Lojo deixala levedar, cortala en anacos, darlle forma de molete, incluida a reviravolta final para o "cornucho", e metela con aquelas grandes pas de madeira no enorme forno de leña. Parece que estou sentindo o ruído que facían arrastrándose polo chan do forno entrando e saíndo unha e outra vez …

Eu, véndoo traballar, admiraba en silencio aquela formidable musculatura que chegara a desenvolver a base dese durísimo exercicio e doutros moitos máis…Porque Forniños era un apaixonado do exercicio físico.

Na panadería tiña unha serie de artefactos destinados ó cultivo de tan nobre paixón, entre os que recordo perfectamente varios pares de guantes de boxeo, cos que xa teño propinado aljún que outro castañazo (recordo un moi soado que lle din a José Luis do Alcalde, da Ponte, que era un estilista consumado pero que, ás veces, como no caso que nos ocupa, descoidaba aljo a defensa…) e recibido outros moitos dos que, se non vos parece mal, prefiro non dar máis razón…

Pero o que máis me chamaba a atención eran unhas anellas penduradas das vigas do teito, nas que tentábamos, con razoable éxito pola súa parte, imitar o Cristo, figura que naqueles tempos só era quen de facer á perfección o malogrado Blume, Joaquín Blume, o primeiro ximnasta español que gañaría unha medalla olímpica de ouro, en Roma, de non mediar aquel tráxico accidente de aviación.

O exemplo de Forniños serviu para que eu, anque el sejuramente nunca o chegara a saber, me decidira por fortalecer o corpo á par que o espírito. E así foi como comprei un curso daqueles “a distancia” nun denominado Sanson Institut, que incluía unha serie de fascículos (creo recordar que eran unha ducia) un teléfono para consultas (¡manda carallo!), e uns tensores de seis cordas de goma autenticamente terroríficos… Con este material, mal que ben, cheguei a facer tamén eu certos progresos e mellorei considerablemente a miña musculatura, non sen moito sacrificio pola miña parte. Pero nunca, nin por asomos, tanto coma Forniños amasando pan…

A panadería de Antonio estaba (e está) subindo da Ferradura cara o Campo da Feira, pejada pola parte darriba o bar de Ramón do Barbeiro, que tiña no fondo unha pista de baile ó aire libre, e onde había un futbolín. A Forniños tamén lle justaba moito xojar ó futbolín, pero nesta disciplina penso eu (non sei o que dirá el) que non tiña nada que facer conmijo…E non creo que me desminta si dijo que lle janei moitísimas máis partidas das que el a min. Porque neste arte do fútbolín era eu un consumado especialista, mérito no que sejuramente tiña bastante que ver a moeda de realito que había que meterlle ó artiluxio se un quería sejir xojando despois de perder unha partida e non ter que cederlle o sitio os que estaban esperando. Que, sobre todo os sábados, había moita cola.

No que nunca lle janei nin de lonxe, foi ó pulso. Enfrontarse a ver quen tiña máis pulso era aljo moi habitual entre os mozos e os homes nos bares da Trabe e da Ponte, como noutros moitos sitios, supoño eu. Ás veces botábamos un pulso Forniños e máis eu, pero a cousa era que nada máis xuntar as mans xa eu tiña os nocellos contra da mesa…Claro que iso non me acomplexaba, pois levarlle o pulso a Forniños era tarefa imposible. Non coñezo ninguén da nosa idade que resistira moito tempo contra el. Neste aspecto considero que Forniños é o lexítimo herdeiro de Lelo de Evaristo un home a quen, cando eu era neno, ninguén lle chejou a levar o pulso…

A Forniños justáballe tamén moito xojar ó fútbol, aínda que non creo que tanto como a min. Cando tíñamos ocasión, é dicir, cando había alguén que tiña unha pelota, xojábamos na Ferradura, a curva con esa forma que enlaza a estrada da Coruña ó Campo da Feira. Alí ampliábase considerablemente, formando unha especie de explanada moi xeitosiña. polo que non era nada difícil para nos esquivar os poucos coches que interrompían o partido. Simplemente o que tiña a pelota berraba “¡Alto, alto!”, todos quedabamos quietiños e o coche pasaba polo medio sen máis problemas.

A non ser que o vehículo que tivese que tomar a curva da Ferradura fose o Forito de Antonio o Panadeiro cando viña da parte de Tella. Porque Antonio non era tan bo chofer coma panadeiro, que o seu non eran as novas tecnoloxías e, aínda que o Forito non era precisamente o Fórmula I de Fangio, tiña evidentes dificultades por moi a modiño que fose.

Así que sempre recordarei o lapidario aviso de Forniños cando sentía o inconfudible ruído do seu motor pola Fonte do Cuartel:

-¡¡Apartarvos, que aí ven meu pai!!

Chuzame! chuzame -


MIEMBROS Y MIEMBRAS

« 12 xuño 2008 | 23:04 | Dijo eu ¿ou non? | 12 Comments »

A señora ministra tivo un lapsus, penso eu que sen maior importancia, que todos nos equivocamos a eito sin necesidade de ser ministros nin ministras. Tivo un patinazo, ía dicindo, cando falou de "miembros" e "miembras" do consello de ministros (e ministras).

Pero con tal motivo escoito pola radio unha serie de opinións que me parece que rizan o rizo.

A min isto da ijualdade entre o home e a muller cólleme tarde. Quero dicir que xa me justaría a min esa ijualdade cando era neno e tiña que facela cama, lavar a louza, barrer, coidar dos meus irmáns (e irmás), frejalo chan, pasarlle o ferro os paniños da barbería e mesmo ir botarlle auga á roupa que estaba ó clareo, que agora os máis novos non sei si saberán o que ven sendo iso, pero que a min, cando era neno, era o que máis me amolaba de todo...En fin, que quen me dera ijualdade, e que houbera unha irmá coa que repartir tarefas. Pero non houbo sorte.

Ou si. Porque tiven a enorme fortuna de que a miña nai non lle quedou outra , que eu era o primoxénito. E soubo facer da necesidade virtude. E ademais, vin na miña casa como unha muller barbeaba ós homes, cousa insólita naqueles tempos, sobre todo nunha aldea. E aínda máis na casa da miña avoa, onde eran dúas as barbeiras, que ata saiu no periódico como caso ben rechamante.

Quero dicir con todo isto que para min esas diferenzas entre homes e mulleres non existiron nunca. Nunca me sentín superior nin inferior, mellor ni peor, polo feito de ser home.

Pero iso non impediu que fose sempre ata o momento perfectamente consciente da discriminación brutal que padeceu a muller ata fai ben pouco, e mesmo siga a padecela sobre todo noutras latitudes. E que sexa perfectamente consciente do machismo que sije aínda vergoñentamente instalado en numerosos sectores da nosa sociedade. Unha das maiores lacras da nosa sociedade é precisamente ese que eu denomino "terrorismo machista" e que non sei por que carallo se dou en chamar "violencia de xénero". ¿De que xénero estamos a falar, polo amor de Deus?

E volvemos ó principio. Dicía unha comentarista pola radio que debería aceptarse o termo "miembra", para non discriminar ás mulleres. Non sei a santo de que; porque o normativo en castelán é falar de "el miembro" e "la miembro". ¿Por que se debe considerar que iso é discriminativo para a muller? ¿Acaso non se di en castelán, pola contra, "el periodista" e "la periodista", ou "el artista" e "la artista"? ¿Debemos considerar esas expresións como discriminatorias para os homes? E pola mesma regra de tres, ¿habería que falar de "artistos" e "periodistos"?

Eu son dos que penso que si, que é preciso coidar a lingua ó máximo para evitar utilizar expresións sexistas. Pero tamén que hai que ter sentidiño para non facer o ridículo.

E tamén penso que moitas veces, simplemente por ser políticamente correctos, caemos no esperpento. Así escoitamos constantemente a cantilena de "vascos e vascas", "galegos e galegas", etc. Cantilena que non me parece ben nin mal, senón todo o contrario, pero que habitualmente é o reflexo dunha actitude finxida e hipócrita.

Porque si de verdade o que de tal xeito se expresa pensase que iso é o correcto, deberían seguir falando todo tempo así. Verbi gracia:

Os nenos e as nenas ferroláns e ferrolás van ser convocados e convocadas para unha competición deportiva, na que poderán demostrar se están ben preparados e preparadas. "O que si están, sen dúbida, e moi ilusionados e ilusionadas", dixeron ante os periodistas e as periodistas os concelleiros e concelleiras encargados e encargadas de organizar o evento.

¿Hai por aí algún miembro, miembra, miembrillo ou miembrilla que esté disposto ou disposta a soportar semellante tortura?

Síntoo moito, pero conmijo que non conten.

Dijo eu.

¿Ou si?

Chuzame! chuzame -


MEME: PASSION QUILT

« 6 xuño 2008 | 14:34 | Dijo eu ¿ou non? | 9 Comments »

Van a pensar Pablo e Silvana que a súa invitación caeu en saco roto.
Pero equivócanse radicalmente.
Antes ben ó contrario, levo xa uns cuantos días dándolle voltas ó conto dese meme de marras, porque, por non entender, non entendo nin o título (xa sabedes o meu nivelón de injlés). Pero o que ten que ser ten que ser, así que aí vai, e permitídeme escoller varias imaxes, que unha soa non é nada.

Nihil novum sub sole
O primeiro que quixera transmitir ós meus alumnos e que abandonaran esa idea, tan estendida como profundamente equivocada, de que estamos constantemente descubrindo o mundo, que o único importante é o moderno, e que os que nos precederon eran parvos de remate. Completaría esta reflexión enriquecéndoa cunha preciosa frase de Ambrose Bierce, escritor norteamericano que foi, polo que se ve, un home sabio:
Non hai nada novo baixo o sol, pero ¡cantas cousas vellas hai que descoñecemos!

Caminante no hay camino, se hace camino al andar
Dixo Machado, o mestre por excelencia.
Caminante, no hai camino, sino estelas en la mar
Quixera transmitirlle ós meus alumnos a idea de que, cando se enfronten a algo novo na vida, cando se atopen nunha encrucillada, moitas veces non terán ningún camiño marcado, e terán que aventurarse a iniciar un novo camiño. Así son as cousas, así teñen que ser, así deben ser.

Mi patria es mi infancia

Quería dicir Rilke, dijo eu, que a infancia ven sendo ese eslabón da cadea que engancha a nosa vida co noso pasado. Iso todo que fai que, a fin de contas, sexas quen eres e non outro calquera. A evocación da propia infancia fainos ser conscientes da nosa petenza a esa cadea que nos une ó pasado e que se prolongará, sejuramente, no futuro. No meu caso, a barbería da miña avoa, a escola de don José Manuel, os contenciosos Ribera-Jibaje, a Furna do Osmo, o camiño do Mal Paso, as pedras da Arnela, o calexón da Man Peluda, o Petón das Jaivotas, os cines de Virloto e de doña María, a Solaina, o petón Froito... A miña nenez en Corme, nunha palabra.

Eu penso que ese territorio sentimental é a verdadeira patria, e dende logo, a min é a única patria que me iteresa. As outras patrias, estados, territorios ou nacións, non espertan en min o máis mínimo interese e, se por min fose, desaparecerían do mundo bandeiras, himnos e fronteiras. E os mapas pintados de cores. Dito sexa todo isto co maior dos respectos para todo o mundo.

Dixo unha vez Vázquez Montalbán: "La patria de cada uno es la infancia en el sentido moral y cultural. En el sentido físico, las cuatros esquinas en las que se ha meado"
Pois iso.

Vuestros hijos no son hijos vuestros...

Vosotros sois el arco desde el que vuestros hijos,
como flechas vivientes, son impulsados hacia delante.

Este precioso, e preciso, texto de Khalil Gibran debería ser de lectura obrigada para tódolos pais do mundo, pero eu conformaríame con que o leran os pais dos meus alumnos. Se ese nutrido grupo de pais e nais, que se empeñan de xeito tan tenaz como inútil facer dos seus fillos unha mala fotocopia súa, chegasen a comprendelo e a asumilo, a educación daría un salto formidable , e todos saeríamos beneficiados: os fillos dende logo, os pais ainda que non o crean, e, de rebote, os mestres.

Pois aló foi. Traballo feito. E costou, non pensedes.
Pásolle o testijo ó Raposo, a Carlos, á Pícara de Allegue, a Dorvisou, e a Suso Lista, todos eles mestres ainda que non o sepan.

Normas do meme:
Postear unha imaxe ou facer/tomar/crear unha propia que capture o que máis TE APASIONE que sexa aprendido.

  • Darlle á imaxe un breve título
  • Titular o post “Meme: Passion Quilt”
  • Enlazar esta entrada
  • Incluir enlaces a 5 ou máis maestros ou persoas que transmiten coñecemento.
Chuzame! chuzame -